Gesloten bodemenergiesystemen

Vanaf 1 juli 2013 is het Besluit Bodemenergiesystemen (beter bekend als de AMvB Bodemenergie) van kracht. Sinds deze datum is het verplicht om gesloten bodemenergiesystemen te melden of hiervoor een vergunning aan te vragen. Er zijn algemene regels opgesteld waaraan ieder nieuw gesloten bodemenergiesysteem moet voldoen. Daarnaast is met de invoering van de AMvB Bodemenergie certificering en erkenning voor werken aan een bodemenergiesysteem verplicht.

De gemeente is bevoegd gezag voor gesloten systemen de melding of vergunningaanvraag moet bij de gemeente worden ingediend en de gemeente zal handhaven indien dit nodig is. De gemeente kan maatwerkvoorschriften voorschreven voor individuele systemen en gebieden aanwijzen als interferentiegebied.

Bestaande systemen

Voor bestaande systemen heeft de AMvB Bodemenergie weinig consequenties. Bestaande systemen mogen gemeld wordt, maar die hoeft niet. De algemene regels gelden ook niet, behalve de regel voor beëindiging van het systeem. Hier kun je namelijk nog aan voldoen.

Melding of vergunning?

Voor alle gesloten systemen geldt een meldingsplicht. Voor gesloten systemen met een bodemzijdig vermogen groter dan 70 kW en alle systemen die in een interferentiegebied worden gerealiseerd, moet ook een Omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) worden aangevraagd.

De indieningsvereisten bij een vergunningaanvraag zijn ver vergelijkbaar met indieningsvereisten voor een melding. De vergunning is alleen bedoeld het bevoegd gezag de mogelijkheid te geven de aanleg van een gesloten systeem te weigeren. Dit is een ja/nee beslissing. Het bevoegd gezag mag een systeem weigeren wanneer negatieve interferentie optreedt of bij ondoelmatig gebruik van bodemenergie. Dit treedt op wanneer “het doelmatig functioneren van de desbetreffende systemen kan worden geschaad”. Wanneer de vergunning wordt verleend, mag het systeem worden aangelegd. Na aanleg is de vergunning uitgewerkt. Onderstaande tabel geeft een overzicht weer van de verschillen tussen een melding en een vergunning.

  Meldingsplicht Vergunningplicht
Type systeem < 70 kW bodemzijdig > 70 kW bodemzijdig

alle systemen in een interferentiegebied

Loket melding AIM/OLO melding AIM/OLO + aanvraag OBM via OLO*
Benodigde gegevens
  • Naam en adres van opdrachtgever en degene die werkzaamheden uitvoert
  • Tijdstip van installatie
  • Beschrijving kenmerken systeem
  • Situatieschets: ligging systeem en thermisch invloedgebied
  • Einddiepte waarop systeem geïnstalleerd wordt
  • De x-y-coördinaten van het middelpunt van het systeem
  • Onderbouwing dat systeem niet leidt tot negatieve interferentie met een eerder geïnstalleerd bodemenergiesysteem
  • Het energierendement van het ontwerp van het systeem
  • Het bodemzijdig vermogen van het systeem en de omvang van de behoefte aan warmte en koude waarin het systeem voorziet.
Proceduretijd 4 weken voor start werkzaamheden 8 weken voor start werkzaamheden
Regels van toepassing algemene regels algemene regels

aanvullende regels verordening interferentiegebied

* de gegevens die benodigd zijn voor de melding kunnen ook worden gebruikt voor de aanvraag OBM

Interferentiegebieden

Een interferentiegebied maakt het mogelijk om de ontwikkeling van bodemenergie in dat gebied te sturen, doordat in die gebieden ook kleine gesloten systemen (<70 kW bodemzijdig vermogen) vergunningplichtig zijn. Daarnaast kan de gemeente voor het interferentiegebied beleidsregels opstellen waarin criteria en beslisregels over de vergunningverlening worden geformuleerd. De beleidsregels gaan bijvoorbeeld over de voorkeur voor locatie, vormen van beheer (collectief of individueel), eisen aan het systeem (diepte lussen, infiltratietemperatuur, energiebalans). Een interferentiegebied heeft geen directe gevolgen voor open systemen. Om binnen een interferentiegebied wel iets over open systemen te zeggen, is afstemming met de provincie noodzakelijk.

Binnen een interferentiegebied kan ordening van bodemenergiesystemen mogelijk worden gemaakt, zodat bodemenergie doelmatiger gebruikt wordt. Er kan rekening worden gehouden met toekomstige ontwikkelingen en met omstandigheden die een goede werking van systemen kunnen verstoren (zoals cumulatie van koudeoverschotten). Interferentiegebieden zijn een regie-instrument, waarmee het ‘wie het eerst komt die het eerst pompt’ principe doorbroken wordt.

Een interferentiegebied wordt in principe door de gemeente aangewezen, maar kan ik sommige gevallen ook door de provincie worden aangewezen. Bijvoorbeeld bij gemeente overschrijdende gebieden. Interferentiegebieden worden aangewezen bij een bestaande of verwachte grote vraag naar bodemenergie, ter voorkoming van negatieve interferentie of bevordering doelmatig gebruik van de bodem.

Algemene regels

De algemene regels voor nieuwe gesloten systemen zijn opgenomen in drie verschillende besluiten. In welk besluit deze regels te vinden zijn hangt af of van de grootte van het systeem, of het in een interferentiegebied ligt of niet en of het om een inrichting gaat of niet. Onderstaande schema geeft weer wanneer welk besluit wordt toegepast:

  Klein systeem (<70 kW) Groot systeem (>70 kW)
Binnen inrichting Buiten inrichting Binnen inrichting Buiten inrichting
Binnen interferentiegebied Abm Blbi Abm + Bor Blbi + Bor
Buiten interferentiegebied Abm Blbi + Bor Abm + Bor Blbi + Bor

*Activiteitenbesluit milieubeheer (Abm)

*Besluit lozen buiten inrichtingen (Blbi)

*Besluit omgevingsrecht (Bor)

De belangrijkste regels voor gesloten systemen zijn:

Registratie gegevens

De eigenaar van het gesloten systeem houdt de volgende gegevens bij:

Deze registratieplicht geldt voor alle gesloten systemen, met uitzondering van de systemen voor een afzonderlijke woning. Eigenaren van een kleine gesloten systeem (vermogen < 70 kW) moeten de geregistreerde gegevens 10 jaar bewaren en ter inzage houden, indien het bevoegde gezag hier om vraagt. Dit is van toepassing op zowel de meldings- als vergunninsplichtige kleine gesloten systemen. Eigenaren van een groot gesloten systeem (vermogen = 70 kW) sturen de gegevens jaarlijks toe aan de gemeente.

Afwijken algemene regels

Van een aantal algemene regels mag worden afgeweken. Dit geldt voor de maximale retourtemperatuur en voor het koude- en warmteoverschot. Voor de retourtemperatuur geldt dat een hogere retourtemperatuur kan worden toegestaan. Voor het koudeoverschot geldt dat deze mag worden beperkt, en voor het warmteoverschot dat deze mag worden toegestaan. Het afwijken van de algemene regels kan via maatwerkvoorschriften (voor een individueel systeem) of via een gemeentelijke verordening (voor de hele gemeente of een bepaald gebied).

Ondersteuning aan overheden: BUM/HUM

Om de gemeenten te ondersteunen in hun nieuwe taken heeft het SIKB twee documenten opgesteld:

In de BUM en HUM zijn de regels en toetsingscriteria uit de wetgeving toegelicht. Er is beschreven hoe het bevoegd gezag om kan gaan moet vergunningaanvragen (BUM) en hoe gehandhaafd kan worden (HUM). Omdat alles duidelijk is uitgelegd, zijn deze documenten ook handig voor de initiatiefnemer. Het is wel belangrijk je te beseffen dat de BUM en HUM zijn gericht op de bevoegde gezagen en dat het een hulpmiddel bij de taken die de gemeenten moeten uitvoeren. Het zijn dus geen wettelijke regels.

Meer informatie:

Sidebar