Capaciteitsmeting (onttrekken en infiltreren)

Doel

Het uitvoeren van een capaciteitsmeting geeft een indicatie over de hoeveelheid water die een bron in een bepaalde tijd kan leveren (onttrekken) of kan opnemen (infiltreren). Door de capaciteit direct na het schoonpompen en ontwikkelen van een bron te meten, kan de conditie van de bron op latere momenten worden gecontroleerd.

Waarom (onder constructie)

Een bron welke goed is aangelegd is een bron die op de juiste manier in de bodem is afgesteld. De filters van de bron dienen in een formatie of pakket te worden afgesteld welke een voldoende doorlatendheid heeft (kD waarde). Zo wordt geborgd dat de bron gedurende lange tijd water kan leveren of of opnemen.
De capaciteit van een bron wordt bepaald door volgende factoren:

Hoe groter de lengte van het filter en hoe beter de doorlatendheid van het zandpakket, des te hoger de capaciteit van de bron zal zijn. Belangrijk hierbij is dat de verlaging van de stijghoogte van het water niet te groot is. Een bron met een grote onttrekking maar ook een grote verlaging van de stijghoogte is niet gewenst. Een duurzame bron zal bij de maximale onttrekkings- of infiltratiecapaciteit een kleinere stijghoogteverandering hebben dan 2 tot 5 meter.

Een grove vuistregel voor het bepalen van de verlaging van de waterstand in een bron is volgende:

onttrekking (m3/dag) / kD waarde filterpakket (m2/d) = verlaging

Voorbeeld:
doorlatendheid                    k = 40 m/d
dikte                                      D = 30 meter
kD   = k x D                              = 40 m/d x 30 m = 1.200 m2/d

brondebiet 100 m3/uur       = 2.400 m3/d

verlaging in de bron               = 2.400 / 1.200 = 2 meter

Een manier om de capaciteit van een bron te benoemen is: specifieke debiet.Een hoog specifiek debiet wil zeggen dat de bron veel water kan leveren bij een geringe stijghoogteverandering. Een bron met een filterlengte van 10 meter specifiek debiet van 100 m3/uur/meter is een goede bron. Een bron met een filterlengte van 10 meter en een specifiek debiet van 2 m3/uur/meter is een twijfelachtige bron.

Om de conditie van de bron te kunnen blijven volgen dienen regelmatig metingen aan de bron te worden uitgevoerd. Door telkens het specifieke debiet van de bron uit te rekenen en te vergelijken met de vorige metingen kan inzicht worden verkregen of de conditie van de bron beter of slechter wordt. Het specifieke debiet van een bron wordt altijd uitgedrukt in het aantal m3 dat een bron per uur kan leveren bij een stijghoogteverandering van 1 meter.

Specifiek debiet: debiet bij 1 m afpomping

–Voorbeeld: 86 m3/uur, 2 meter daling in de bron

–Specifiek debiet =   43 m3/uur per meter

In onderstaande tabel wordt een inzicht gegeven in het volgen van de conditie van een bron. De conclusie is dat de bron langzaam in conditie achteruit gaat, namelijk van 100% naar 86%.

Jaar         Debiet        Afpomping             Specifiek debiet         % van oplevering
0                   94                 2,1                              44,8                            100
1                    90                2,0                              45,0                            101
2                   90                 2,1                              42,9                             96
3                   86                 2,3                              37,4                             84
4                   90                 2,3                              39,1                             87
5                   92                 2,3                              38,3                             86

Afwegingsfactoren

[/hide]

Informatiebronnen

Sidebar